ઇરેટોસ્થેનિસની ચાળણી ધો 6) (પ્ર5) by જિતેન્દ્ર રાઠોડ
🔢

ઇરેટોસ્થેનિસની ચાળણી Sieve of Eratosthenes

1 થી 100 સુધીની અવિભાજ્ય અને વિભાજ્ય સંખ્યાઓ

અમારો બ્લોગ . smartrider1.blogspot.com

શું આપણે 1 થી 100 સુધીની બધી અવિભાજ્ય સંખ્યાઓની સૂચિ (યાદી) બનાવી શકીએ?

અહીં અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ શોધવાની એક રસપ્રદ રીત છે. નીચે આપેલાં પગલાંઓ અનુસરો અને જુઓ શું થાય છે.

પગલું 1 : 1 પર ચોકડી (❌) કરો કારણ કે તે અવિભાજ્ય કે વિભાજ્ય સંખ્યા નથી.
પગલું 2 : 2 પર ⭕ વર્તુળ કરો, અને તે પછી 2ના બધા અવયવી પર ચોકડી કરો. એટલે કે, 4, 6, 8, અને તેથી વધુ.
પગલું 3 : તમને જોશો કે આગલી રદ ન થયેલી સંખ્યા 3 છે. 3 પર ⭕ વર્તુળ કરો અને તે પછી 3 ના બધા ગુણિતો પર ચોકડી ❌ કરો. એટલે કે 6, 9, 12, અને તેથી વધુ.
પગલું 4: હવે, રદ ન થયેલી સંખ્યા 5 છે. 5 પર ⭕ વર્તુળ કરો અને તે પછી 5ના બધા અવયવી પર ચોકડી ❌ કરો. એટલે કે 10, 15, 20, અને તેથી વધુ.
પગલું 5 : જ્યાં સુધી યાદીમાંની બધી સંખ્યાઓ પર ⭕ વર્તુળ અથવા ચોકડી ❌ ન કરેલી હોય ત્યાં સુધી આ પ્રક્રિયા ચાલુ રાખો.

• ⭕ વર્તુળ કરેલી બધી સંખ્યાઓ અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ છે.

• 1 સિવાયની બધી ❌ ચોકડી કરેલી સંખ્યાઓ વિભાજ્ય સંખ્યાઓ છે.

આ પદ્ધતિને ઇરેટોસ્થેનિસની ચાળણી (Sieve of Eratosthenes) કહેવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા 100થી મોટી સંખ્યાઓ માટે પણ ચાલુ રાખી શકાય છે. 2200 વર્ષ પહેલાં ઇરેટોસ્થેનિસ નામના એક ગ્રીક ગણિતશાસ્ત્રીએ આ અવિભાજ્ય સંખ્યાઓની યાદી બનાવવાની આ પદ્ધતિ વિકસાવી હતી.

"આ ચોક્કસપણે કોઈ જાદુ નથી; તે શા માટે કામ કરે છે તેનો કોઈ કારણ હોવું જોઈએ."

🏛️ જાણો વર્ષો પહેલાંની અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ

અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ એ તમામ પૂર્ણ સંખ્યાઓ (whole numbers) ના પાયાની ઈંટો છે. ગ્રીક સંસ્કૃતિના સમયથી (2000 વર્ષ પહેલાંથી) લઈને આજના દિવસ સુધી ગણિતજ્ઞો હજી પણ તેમના રહસ્યો ઉકેલવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે!

વિચારણીય વિષય : શું સૌથી મોટી અવિભાજ્ય સંખ્યા છે? અથવા અવિભાજ્ય સંખ્યાઓની યાદી અનંત સુધી ચાલુ રહે છે? યુક્લિડ નામના ગણિતશાસ્ત્રીએ આનો જવાબ શોધ્યો હતો અને તેમણે પણ પાયથાગોરસની જેમ આ શોધ્યું!

રસપ્રદ હકીકત : કોઈ 'લખેલી' સૌથી મોટી અવિભાજ્ય સંખ્યા એટલી મોટી છે કે તેને લખવા માટે લગભગ 6500 પાનાઓ લાગશે! તેથી તેને ફક્ત કમ્પ્યુટર પર જ લખી શકાય!

શૈક્ષણિક ગણિત પ્રોજેક્ટ: ઇરેટોસ્થેનિસની ચાળણી | જિતેન્દ્ર યુ. રાઠોડ દ્વારા નિર્મિત

માલવયા સ્કૂલ કેતન જોષી આપનું હાર્દિક સ્વાગત કરે છે | WhatsApp નંબર: 7573808835

Comments

Popular posts from this blog

Html